Eversellers: boeken met een ‘eeuwig’ leven

Vijftig tinten grijs, Harry Potter en Millenniumtrilogie. De bestsellers gaan in het laatste decennium als warme broodjes over de toonbank van de boekwinkels. Nieuwe schrijvers die bestsellers schrijven, nieuw proza dat in stapels voorin de boekwinkels klaar ligt om gekocht en gelezen te worden. Maar hoe lang blijft een bestseller verkopen? Marja Pruis heeft onderzoek gedaan naar de verkoop van boeken die voornamelijk in de negentiende en twintigste eeuw op de bestsellerlijsten voorkwamen en in 2001 nog steeds verkocht werden. Deze boeken, die volgens haar het eeuwige leven hebben, noemt zij eversellers. Boeken die generatie op generatie gelezen blijven worden. In 2001 heeft Pruis een lijst opgesteld met 100 eversellers. Is deze lijst anno 2013 nog actueel? Hebben de eversellers de tijd van de toenemende media-aandacht voor het boek en de talrijke nieuwe bestsellers doorstaan?

door Freek Vincken

In opdracht van de Bijenkorf verscheen in de Literaire Boekenmaand van 2001 Gouden Fictie. Het fenomeen everseller van Marja Pruis. Daarin biedt Pruis een overzicht van honderd Nederlandse en vertaalde proza- en poëziewerken, voornamelijk uitde negentiende en de twintigste eeuw, die niet meer op de bestsellerlijsten voorkomen maar die nog wel gedrukt, verkocht en gelezen worden. Eversellers zijn boeken die jaren geleden verschenen zijn en nu, veelal op eigen kracht, nog steeds keer op keer herdrukt en verkocht worden.

Criteria

Voordat een werk als Karakter van Bordewijk op de eversellerlijst kwam te staan, moest het boek aan een aantal criteria voldoen. Het belangrijkste criterium was dat een werk nieuw leverbaar moest zijn. Vervolgens werd gekeken naar de verkoopcijfers. Hoewel de poëzie van Slauerhoff niet zo goed verkoopt als In de ban van de ring van Tolkien en Ulysses van James Joyce, staan alle drie de boeken op de lijst. Er is voldoende vraag naar Slauerhoff om hem keer op keer te herdrukken.

De lijst in 2013

Hoewel er elk jaar veel nieuwe proza bij komt, worden veel eversellers die in 2001 op de lijst stonden nog steeds herdrukt. 92 procent van de boeken die in 2001 op de eversellerlijst van Pruis stonden, zijn anno 2013 nog nieuw leverbaar bij verschillende internetwinkels. Dat betekent dat acht boeken die Pruis tot eversellers heeft gerekend, niet meer nieuw leverbaar zijn. Ze zijn wel tweedehands verkrijgbaar in (internet)boekwinkels.

De afgelopen vijf jaar is 72 procent van de eversellers naar de drukker gestuurd voor een herdruk. De eversellers blijven dus populair bij het lezende publiek. De verkoopcijfers van nieuwe boeken schieten vaak omhoog nadat ze aandacht in de media hebben gehad. Eversellers daarentegen krijgen geen aandacht meer in de media. Een enkele keer als een uitgeverij besluit het werk opnieuw uit te geven in bijvoorbeeld een andere versie of een reeks, kan een everseller nog media-aandacht krijgen in de media. Maar over het algemeen moet een everseller zichzelf op eigen kracht blijven verkopen.

Sinds enkele jaren zijn naast boeken in de papieren variant ook boeken via een digitale versie beschikbaar. Deze zogenaamde e-books zijn minder duur, maar alleen te lezen op een elektronisch apparaat. 42 eversellers zijn al beschikbaar in een digitale variant, waarvan 39 in e-bookvariant. De andere drie werken zijn gratis te downloaden via www.dbnl.org.

Nog altijd succesvol

We kunnen voorzichtig stellen dat het goed gaat met de boeken van de eversellerlijst die Pruis heeft opgesteld. Het afgelopen decennium zijn veel nieuwe boeken uitgegeven die veel media-aandacht opeisen. Toch blijven de boeken van de eversellerlijst uit 2001 herdrukt worden. 92 procent van die boeken heeft ‘de tand des tijd’ doorstaan en is anno 2013 nieuw verkrijgbaar bij verschillende (internet)boekwinkels.

Recent Related Posts

Reacties zijn gesloten.