Is lezen leuker met z’n allen dan alleen? Het leesgedrag van leesclubs

Wat is een leesclub? Wie zitten er eigenlijk in een leesclub? Voornamelijk dames van middelbare leeftijd die gezellig met een kopje thee of een glaasje over gelezen boeken praten, en dan vooral bespreken of het boek mooi was? Een verslag van een onderzoek naar 24 leesclubs om te toetsen of dit beeld juist is.

door Kitty Laaij

Voor dit verslag zijn zowel vrouwen- en mannenclubs als gemengde leesclubs via de sociale media gezocht en geënqueteerd. Inderdaad: de gemiddelde leeftijd van de leden van de onderzochte clubs is middelbaar, zoals vaak gedacht wordt. Bij bezoekers van leesclubavonden bij een bibliotheek in een grote provincieplaats werd een enkele veertiger verwelkomd als ‘jongere’. De leesclubs bestaan veelal meer dan tien jaar, met trouwe bezoekers; de samenstelling van de clubs wijzigt nauwelijks. Gemiddeld telt een leesclub acht leden.

Structuur

De structuur van de avonden is bij alle clubs globaal dezelfde. Er is bij toerbeurt een voorzitter die de avond probeert te sturen. De discussie dreigt namelijk weleens af te dwalen naar onderwerpen buiten het boek. Er wordt iets over de schrijver verteld, de korte inhoud van het boek wordt weergegeven, recensies worden genoemd, en ieders mening over hoe en waarom het boek al of niet aanspreekt komt naar voren.

In boeken over leesclubs worden vragenlijsten gesuggereerd, met vragen over bijvoorbeeld het uitbeelden van de personages, de motieven, het perspectief waarin de roman is geschreven, maar dit type lijsten wordt door geen enkele van de onderzochte leesclubs gebruikt.

Meerwaarde

Op mijn vraag wat de meerwaarde van een leesclub is, waarom men lid is van zo’n club, antwoordt men vaak nu boeken te lezen die men anders niet zou lezen. Ook het discussiëren over boeken wordt op prijs gesteld. Een opvallend verschil tussen enerzijds de vrouwenclubs en anderzijds de andere clubs was dat bij de vrouwenclubs het sociale element, de ‘gezelligheid’ telkens genoemd werd. Bij de mannenclubs werd dit geen enkele keer aangegeven, bij de gemengde een enkele keer. Vrouwenleesclubs noemden bovendien nog andere activiteiten deie ze ondernamen, bijvoorbeeld een keer per jaar naar een toepasselijke theater- of filmvoorstelling, een uitje van enkele dagen, of met elkaar uit eten en dan ieder een gedicht voorlezen. Bij de andere twee clubs waren er geen extra uitjes.

Boekenkeuze

De boekenkeuze is bij alle clubs erg breed. Nederlandse schrijvers, met actuele titels, maar ook klassieke romans zoals van Couperus of Elsschot. Verder vertaalde buitenlandse schrijvers, maar ook wel eens iets in de oorspronkelijke taal. Er worden klassiekers gelezen, historische romans, een enkele keer non-fictie. Poëzie komt er bekaaid af. Bij de mannengroepen meldde één club één keer per jaar poëzie te lezen, bij de andere twee groepen werd poëzie ‘soms’ gelezen. Literaire thrillers zijn ook niet in trek: een paar vrouwengroepen en één gemengde groep lazen ze ‘weleens’, maar geen enkele van de mannengroepen.

Het gebruik van e-books is nog summier. Van de bijna 200 lezers gebruikten elf personen een e-book. Sommigen probeerden het te lezen boek in de bibliotheek te verkrijgen of te lenen; lukte dat niet, dan werd het aangeschaft.

Inzet

Uit dit onderzoek blijkt dat de leden van leesclubs inderdaad meestal van middelbare leeftijd zijn. Er zijn veel vrouwenleesclubs, maar zeker ook mannengroepen en gemengde clubs. In al deze groepen wordt met veel inzet en serieus over romans gediscussieerd. Literatuur speelt een duidelijke rol in het leven van de leden van deze leesgroepen en ze genieten ervan om ermee bezig te zijn.

Recent Related Posts

Reacties zijn gesloten.