Effectieve schizofrenie. Boeken in De Wereld Draait Door

‘Cultuur vindt over het algemeen zijn weg in programma’s als Opium, Kunststof. Prachtig gemaakte programma’s, maar voor een kleiner publiek. Wij hebben nou net de luxe en ik vind ook zelfs de plicht, om de hogere cultuur als opera, poëzie, literatuur, te brengen voor een miljoenenpubliek,’ zo beschrijft Van Nieuwkerk in een interview met Frénk van der Linden de rol van De Wereld Draait Door (DWDD) in het Nederlandse culturele (televisie)landschap. In rubrieken als ‘Het boek van de maand’ of Zwagermans regelmatige ‘colleges’ over beeldende kunst biedt DWDD inderdaad een podium voor hogere cultuur, maar in tegenstelling tot traditionele kunstprogramma’s schenkt DWDD ook regelmatig aandacht aan bijvoorbeeld André van Duijns ‘Animal crackers’, oftewel aan de lagere cultuur.

Door Bart Geurden

Subsidie voor schrijvers niet langer inkomensvoorziening

Het Nederlands Letterenfonds is in 2010 ontstaan uit een fusie tussen de Stichting Fonds voor de Letteren en het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds. De centrale doelstelling van het Nederlands Letterenfonds is ‘het bevorderen van de kwaliteit en diversiteit van de Nederlands- en Friestalige letteren, en literatuur in Nederlandse of Friese vertaling’. Deze doelstelling komt bijna letterlijk overeen met de doelstellingen van de Stichting Fonds voor de Letteren en is sinds de oprichting in 1965 ongewijzigd gebleven. Ondanks de ongewijzigde doelstellingen, zijn de subsidiemogelijkheden voor literaire schrijvers en vertalers sinds de oprichting van het fonds juist structureel beperkt en uitgekleed.

door Marieke van Kemenade

Mulisch en Haasse: de schrijver als BN’er

Harry Mulisch en Hella Haasse – ‘de Keizer van de Nederlandse literatuur’ en ‘de Grande Dame van de Nederlandse letteren’ – stierven op respectievelijk 30 oktober 2010 en 29 september 2011. Hoewel de media in beide gevallen het einde van een tijdperk inluidden en de schrijvers veel postume lof toekenden, kreeg Mulisch veel meer aandacht dan Haasse. Werd zijn werk dan zoveel meer gewaardeerd? Opmerkelijk is dat niet ‘Mulisch de schrijver’ extra in de belangstelling staat, maar voornamelijk ‘Mulisch de publieke persoon’ die controversiële uitspraken over Cuba deed en voor opschudding zorgde op het boekenbal. Harry Mulisch was behalve schrijver ook BN’er.

door Lisa Bouyeure

Literatuur blijft centraal in persoonsgerichte aandachtseconomie. Necrologieën van Meijsing en Komrij

In onze huidige beeldcultuur gaat de aandacht vaak uit naar personen in plaats van ideeën, een tendens die ook in de omgang met literatuur zichtbaar is. Schrijvers spreken niet enkel via hun boeken tot hun lezers, maar worden geacht hun werk persoonlijk te presenteren in de media. De titel van het op 22 december 2012 gepubliceerde Trouw-interview met Gerbrand Bakker, ‘”Help, ik moet naar De Wereld Draait Door”‘, spreekt boekdelen. Is deze interesse voor de persoon achter het geschrevene ook duidelijk in de media-aandacht rondom het overlijden van schrijvers?

door Tineke Wolting

‘We hebben Annie Romein met volle glorie bij het feministisch kabinet gezet’. De Opzij Literatuurprijs

Oprichter van Opzij Hedy d’Ancona en huidig hoofdredacteur van het maandblad Margriet van der Linden zijn het eens. Bij de uitreiking van de Opzij Literatuurprijs in de uitzending van Opium van 5 mei 2012 stellen ze dat het ‘literair seksisme’ nog altijd hoogtij viert. Zelden gaat er een grote literaire prijs naar een vrouwelijke auteur. Daar moet verandering in komen.

door Laurence de la Porte

‘De premier gedenkt hem!’ Necrologieën van de Grote Drie

Harry Mulisch werd na zijn overlijden in oktober 2010 door zowel de kranten als op de televisie groots geëerd; zelfs de premier sprak een aantal woorden tot de overledene, alsof er een staatsman of monarch was overleden. Een dergelijke herdenking viel Hermans (1995) en Van het Reve (2006) niet te beurt. Was dat het gevolg van een verandering in het medialandschap? Of had Mulisch een andere status dan de andere twee Groten en werd hij meer herdacht als BN’er dan als auteur?

door Eddy van Kuppevelt